Iğdır Valiliği
Iğdır Valiliği
Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü
Iğdır Valiliği
Iğdır Valiliği
Çed ve Çevre Nedir

 

 

ÇEVRESEL ETKİ DEĞERLENDİRMESİ (ÇED) NEDİR?

 

ÇED’in amacı; ekonomik ve sosyal gelişmeye engel olmaksızın, çevre değerlerini ekonomik politikalar karşısında koruyarak, yeni proje ve gelişmelerin; çevreye olabilecek sürekli veya geçici potansiyel etkilerinin sosyal sonuçlarını ve alternatif çözümlerini, ilgili tüm tarafların görüş, kaygı ve önerilerini de dikkate alarak işletme öncesi, işletme sırası ve işletme sonrasının da içine alarak değerlendirilmesinin, izlenmesinin ve denetlenmesinin yapıldığı bir süreçtir.

 

ÇED’in yönetmelikte geçen tanımı “Gerçekleştirilmesi planlanan projelerin çevreye olabilecek olumlu ve olumsuz etkilerinin belirlenmesinde, olumsuz yöndeki etkilerin önlenmesi ya da çevreye zarar vermeyecek ölçüde en aza indirilmesi için alınacak önlemlerin, seçilen yer ile teknoloji alternatiflerinin belirlenerek değerlendirilmesinde ve projelerin uygulanmasının izlenmesi ve kontrolünde sürdürülecek çalışmalar” olarak yer almaktadır.

 

ÇED, projeler henüz planma aşamasındayken, oluşturabilecekleri kirliliğin önceden tespit edilerek, kirlenmenin oluşmadan önlenmesine yönelik alınacak tedbirlerinortaya konulduğu bir çalışmadır.

 

Çevresel Etki Değerlendirmesi (ÇED) Yönetmeliği 7/2/1993 tarihinde yürürlüğe girmiştir. 23/6/1997, 6/6/2002, 16/12/2003 ve 17/07 2008 tarihlerinde revize edilmiştir. ÇED Yönetmeliğindeki bazı maddeler ile ÇED Yönetmeliğine giren faaliyetlerin yer aldığı EK-I ve EK-II listelerindeki değişiklikleri içeren son revizyon 30/06/2011 tarih ve 27960 sayılı Resmi Gazetede yayınlanmıştır.

 

ÇED yönetmeliğine tabi projeler/faaliyetler EK-I (Çevresel Etki Değerlendirmesi Uygulanacak Projeler Listesi) ve EK-II (Seçme Eleme Kriterleri Uygulanacak Projeler Listesi) olarak ayrılmış olup yedi alt sektör grubunda değerlendirilmektedir.

           

Bu sektör grupları ÇED Yönetmeliğimizde;

Kimya, petrokimya, ilaç ve atıklar,

Sanayi tesisleri,

Tarım, orman, su kültürü ve gıda,

Ulaşım, altyapı ve kıyı yapıları,

Enerji,

Turizm, konut,

Madencilik olarak yer almaktadır.

     

       

ÇED Yönetmeliği EK-I de yer alan projeler hakkında "Çevresel Etki Değerlendirmesi Olumlu", "Çevresel Etki Değerlendirmesi Olumsuz” kararlarını verme yetkisi Bakanlığa aittir.

            

17.07.2008 tarih ve 26939 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren ÇED Yönetmeliğinin 5. maddesi gereğince, Seçme Eleme Kriterleri Uygulanacak Projeler (Ek II) Listesi kapsamında yer alan projelere ilişkin “ÇED Gereklidir” veya “ÇED Gerekli Değildir” kararı verme yetkisi Valiliklere (İl Çevre ve Şehircilik Müdürlüğü) devredilmiştir.

ÇED yönetmeliğinde yer almayan faaliyetler ise, işletmenin faaliyeti sırasında 2872 Sayılı Çevre Kanunu ve bu kanuna bağlı olarak çıkarılan yönetmeliklerde belirtilen şartlara uyulması ve mer’i mevzuat çerçevesinde diğer izinlerin alınması şartıyla Kapsam Dışı olarak değerlendirilmektedir.

ÇED Yönetmeliği kapsamında yer alan proje/faaliyet için, ÇED Yönetmeliğinin 6. Maddesinin 3. Bendine göre «Çevresel Etki Değerlendirmesi Olumlu» kararı veya «Çevresel Etki Değerlendirmesi Gerekli Değildir» kararı alınmadıkça, hiçbir teşvik, onay, izin, yapı ve kullanım ruhsatı verilmemekte, proje için yatırıma başlanamamakta ve ihale edilememektedir.

Bu çerçevede yapılması planlanan faaliyet öncesi ve/veya herhangi bir değişiklik durumunda faaliyet sahibi tarafından;

*EK-I’de yer alan projeleri için ÇED RAPORU (Yönetmeliğin EK-III’ ünde yer alan Genel Formatı esas alınarak)

*EK-II ‘de yer alan projeleri için PROJE TANITIM DOSYASI (Yönetmeliğin EK-IV’ündeki Seçme, eleme kriterleri esas alınarak)

Bakanlığımızdan Yeterlilik Tebliğine göre yetki almış kurum ve kuruluşlara hazırlatılarak, Bakanlığa / Valiliğe (İl Çevre ve Şehircilik Müdürlüğü) sunulması zorunludur.

 

ÇED Yönetmeliği kapsamındaki projelerden, Çevresel Etki Değerlendirmesi yapılmaksızın başlanan faaliyetlere,  Çevre Kanununun 15. Maddesi ve ÇED Yönetmeliğinin 19 (a) maddesi gereğince faaliyet durdurma ve Çevre Kanununun 20 (e) maddesi gereğince idari para cezası uygulanır.

          

ÇED Raporu veya Proje Tanıtım Dosyasında taahhüt edilen hususlara uyulmadığının tespit edilmesi durumunda, ÇED Yönetmeliğinin 19 (b) maddesi gereğince idari işlem ve Çevre Kanununun 20 (e) maddesi gereğince idari işlem ve idari para cezası uygulanmaktadır.

ÇED Yönetmeliği hükümlerine tabii projelere verilen “ÇED Olumlu” ya da “ÇED Gerekli Değildir” kararları faaliyete başlanılması için yeterli olmayıp, söz konusu projeler ile ilgili verilen kararlar nihai izin ve onay niteliğinde değildir. Bu nedenle, mer''i mevzuat uyarınca ilgili kurum ve kuruluşlardan gerekli izin, onay, görüş ve/veya ruhsatların alınması gerekmektedir.

ÇEVRE NEDİR?

Çevre, insanların ve diğer canlıların yaşamları boyunca ilişkilerini sürdürdükleri ortamdır.

Çevre bilincine sahip olmayan bir insan, yaşadığı dünyayı kendisinden sonra başkalarının da kullanacağını idrak edemez. Halbuki çevre, bize geçmişten kalan bir miras değil; korunması, geliştirilmesi ve gelecek nesillere en güzel şekilde devredilmesi gereken bir emanettir.

Çevre Kirliliği; Genellikle insan faaliyetleri sonucu hava, su, toprak ve doğal ortamlarda ekolojik dengenin bozulmasıdır

Çevre kirliliği, yeryüzünde insan, hayvan, bitki, doğal ve kültürel varlıkların sağlıklı yaşamasını ve gelişmesini engeller.

Sanayi ve teknolojinin baş döndürücü bir hızla artması sonucu dünyada çevre kirliliği büyük bir sorun olmaya başlamıştır. Nüfusun da hızla artması bu sürece eklenince çevre konusu dünyanın gündeminde ilk sıraya yerleşmiştir.

Çevre kirliliğini beş ana başlık altında inceleyebiliriz. Bunlar;

- HAVA KİRLİLİĞİ

- SU KİRLİLİĞİ

- TOPRAK KİRLİLİĞİ

- GÜRÜLTÜ KİRLİLİĞİ

- KATI ATIK yani ÇÖP KİRLİLİĞİ